โรคไตอักเสบ สาเหตุ อาการ วิธีรักษา

ทำความรู้จักกับ ไต

ไต เป็นอวัยวะหนึ่งของร่างกายมนุษย์ ที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากในการดำรงชีวิต มนุษย์เราปกติจะมีไตอยู่ร่วมกัน 2 ข้างวางอยู่รอบๆกึ่งกลางหลังข้างละ 1 อัน ไต ทำหน้าที่กลั่นกรองน้ำเกลือแร่ รวมทั้งสารเคมีส่วนเกินที่ร่างกายไม่ได้อยากต้องการพร้อมด้วยยังกระทำคัดเลือกหลั่งของเสียออกมาจากร่างกาย ในรูปของน้ำฉี่ผ่านกรวยไตลงไป เก็บกักในกระเพาะปัสสาวะ เพื่อให้พร้อมในการกำจัดทิ้งออกทางท่อเยี่ยว ยิ่งไปกว่านี้ ไตยังปฏิบัติหน้าที่ปรับสมดุลของน้ำแล้วก็เกลือแร่ กระตุ้นการผลิตเม็ดเลือดทำการผลิตฮอร์โมนอีกหลายประเภทภายในร่างกาย แล้วก็ควบคุมความดันเลือด

โรคไต หมายถึง โรคชนิดหนึ่งที่เกิดจากความผิดปกติของไต ในการทำงานเพื่อขับของเสียออกจากร่างกาย นั่นก็คือ ไตไม่สามารถที่จะรักษาความสมดุลของเกลือ รวมทั้งน้ำร่างกายได้เหมือนเคย 

โรคไตอักเสบ คือ การอักเสบของไต ซึ่งอาจเกิดจากการติดเชื้อโรคที่ระบบทางเดินปัสสาวะรวมทั้งแพร่สู่ไต หรือการไม่ดีเหมือนปกติของลักษณะการทำงานของไต นอกจากนี้แล้ว โรคไตอักเสบ อาจเกิดจากปัญหาอาทิเช่น อาการบวมน้ำ การกำจัดน้ำออกมาจากร่างกายทำเป็นเปลี่ยนไปจากปกติ ทำให้น้ำสะสมภายในร่างกายทำให้บวมตามส่วนต่างๆของร่างกาย

โรคไต นั่นมี 2 ชนิด ได้แก่ 

1.โรคไตวายเฉียบพลัน คือ ช่วงที่ไตมีการสูญเสียการทำหน้าที่อย่างรวดเร็ว โดยเป็นผลมาจากภาวะช็อค หรือหัวใจมีการขาดเลือดไปเลี้ยง การได้รับยาในปริมาณมากหรือยาวนานเกินไปทำให้เป็นพิษต่อไตแล้วก็นำมาซึ่งการสะสมของ ของเสียที่มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ(nitrogenous waste products) ได้แก่ ยูเรีย (urea) และครีเอติเตียนนิน (creatinine) ในเลือด ทำให้ร่างกายมีความผิดปกติ มีการคั่งของเกลือแร่และก็น้ำ

2.โรคไตวายเรื้อรัง คือ เป็นภาวะที่เนื้อไตถูกทำลายอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน บางทีอาจใช้ระยะเวลาเป็นเดือนหรือเป็นปี เป็นการถูกทำลายและสูญเสียหน้าที่อย่างถาวรไม่สามารถที่จะฟื้นคืนมาอีก โดยมีเหตุมาจาก โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง นิ่วในท่อทางเดินปัสสาวะ ผู้ป่วยจำนวนมากมักไม่มีอาการบ่งบอกถึงจนกระทั่งไตจะมีความเสื่อมโทรมมากยิ่งกว่า 50% จะเริ่มมีอาการ คลื่นไส้ อาเจียน ไม่อยากอาหาร ตัวบวม หอบเหนื่อย นอนราบไม่ได้ โดยอาการพวกนี้จะเกิดขึ้นทีละน้อย จนถึงมีความรุนแรงมากจนถึงผู้ป่วยไม่อาจจะทนความเจ็บได้

สาเหตุที่ส่งผลให้เกิดโรคไตอักเสบ

1. กรรมพันธ์ โรคไตอักเสบบางประเภท มีสาเหตุจากพันธุกรรมยกตัวอย่างเช่น โรคไตเป็นถุงน้ำ (Polycystic KidneyDisease) อย่างไรก็ตาม พันธุกรรมไม่ใช่สาเหตุหลัก มีส่วนน้อยที่มีลักษณะไตอักเสบจากกรรมพันธ์
2. ภาวะความดันโลหิตสูง การไตทำงานร่วมกับเลือดส่งผลต่อระดับความดันโลหิต หากไตทำงานหนัก ก็ให้เกิดความผิดปกติของไตได้ โดยเริ่มจากอาการอักเสบ และบางทีอาจทำให้ไตหยุดทำงานเกิดภาวะไตวายได้
3. เบาหวาน ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะปัสาวะบ่อยครั้ง บางทีอาจมีการติดเชื้อที่ทางเดินปัสสาวะได้ง่ายกว่าปกติ อาการไตอักเสบบางทีอาจเกิดขึ้นได้จากภาวะการติดเชื้อ ทำให้ไตอักเสบ ไตวายแล้วยังนำมาซึ่งการก่อให้เกิดความดันเลือดสูงด้วย
4. โรคอ้วน คนอ้วนมีเมตาบอลิซึมสูง ทำให้ไตจะต้องทำงานมากกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดการอักเสบของไตได้ง่าย
5. อายุ เมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น เกิดความเสื่อมโทรมของอวัยวะไปตามอายุ การป้องกันเชื้อโรค รวมทั้งลักษณะการทำงานของอวัยวะต่างๆก็ลดประสิทธิภาพ โดยทั่วไป ไต จะเริ่มเสื่อมตั้งแต่อายุ 35ปี เฉพาะผู้สูงอายุผู้ชายมีโอกาสเป็นโรคที่เกิดขึ้นและมีปัญหาเกี่ยวกับต่อมลูกหมากสูง มีผลถึงระบบทางเดินปัสสาวะตัน ทำให้ไตอักเสบได้
6. อาหาร การกินอาหารรสจัด ทำให้ไตทำงานมาก มีผลกระทบต่อไตทำให้อ่อนแอได้ง่าย
7. ยาบางจำพวก ส่งผลต่อลักษณะการทำงานของไต ตัวอย่างเช่นยาแก้ข้อกระดูกอักเสบ ดังนั้น หากหลีกเลี่ยงได้ก็ควรจะหลีกเลี่ยง
8. อุบัติเหตุ การเกิดอุบัติเหตุกระทบกระเทือนต่อไต ทำให้ไตบอบช้ำทำงานได้ไม่ปกติ

อาการหลักๆของผู้ป่วยโรคไตอักเสบ

จะสังเกตุได้จาก อาการตัวบวม อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ปวดหลัง ปวดเอว เนื่องจากไตหน้าที่หลักคือ การควบคุมระดับน้ำและก็เกลือแร่ภายในร่างกาย ถ้าหากการทำงานผิดปกติ การควบคุมระดับน้ำภายในร่างกายผิดปกติเกิดการสะสมในร่างกายทำให้ตัวบวมไตทำหน้าที่กรองของเสียในเลือดแล้วก็ขับออกทางปัสสาวะ ถ้าร่างกายกรองของเสียได้ไม่ดี ของเสียก็จะกลับสู่ร่างกายทางเลือดทำให้อ่อนเพลีย รวมทั้งไตเป็นอวัยวะที่อยู่บริเวณเอว ใต้กระดูกซี่โครง ถ้าหากอวัยวะภายในอักเสบก็นำไปสู่อาการ เจ็บ และก็ปวด นอกจาก การเยี่ยวไม่ดีเหมือนปกติ เช่น ปัสสาวะเป็นเลือด ความดันโลหิตสูง

เราจะตรวจได้อย่างไรว่าเป็นโรคไตอักเสบหรือไม่ สามารถตรวจได้ดังนี้

1.ตรวจปัสสาวะ โดยการตรวจปัสาวะเพื่อมองความปกติของปัสสาวะว่า เป็นโรคอะไรหรือไม่ เช่น โรคนิ่ว โรคติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะ กรวยไตอักเสบ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แล้วก็โรคไตอื่นๆ

2.ตรวจเลือด เพื่อหาความผิดปกติของไต

วิธีการรักษาโรคไตอักเสบ มี 3 วิธีด้วยกัน คือ

1.การรักษาไตอักเสบที่สาเหตุของโรค อาทิเช่น ถ้ามีนิ่วที่ไต ก็ให้กำจัดนิ่ว หรือ รักษาโรคที่เป็นสาเหตุได้แก่ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นการรักษาโดยการเปลี่ยนการกระทำการดำรงชีวิต เป็นหลัก

2.การรักษาเพื่อชะลอความเสื่อมของไต ในผู้ป่วยบางคนที่มีลักษณะไตอักเสบจากความเสื่อมของไตจะทำการรักษาโดยลดการทำงานหนักของไต เป็นต้นว่า การให้ยาควบคุมความดันโลหิต การควบคุมเรื่องของการรับประทานอาหารฯลฯ

3.การรักษาโดยการล้างไตที่หน้าท้อง ในผู้ป่วยที่มีลักษณะอักเสบเรื้อรังบางทีอาจเกิดไตวายได้ ลักษณะการทำงานของไตต่ำ การนำไตออกมาล้างเพื่อไม่ให้มีเลือดเสียทำให้ไตสะอาด

การป้องกันการเกิดโรคไตอักเสบ

1.ลดการบริโภคอาหารเค็ม เพื่อควบคุมระดับความดันโลหิต
2. ลดการดื่มเครื่องดื่มสุราและก็ยาเสพติด
3. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
4. ควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในระดับปกติ
5. พักผ่อนให้พอเพียง
6. หลีกเลี่ยงการใช้ยาที่เป็นพิษต่อไต ยกตัวอย่างเช่น ยาแก้ปวดข้อ ปวดหลัง ฯลฯ

ขอบคุณแหล่งข้อมูลจาก health.haijai.com , thailovehealth.com , beezab.com

เรียบเรียงโดย thai2health.com